RỖNG CỦA HOÀNG DUNG

Có Một nỗi cô đơn đáng sợ trong RỖNG của tác giả Hoàng Dung qua cảm nhận của Huỳnh Xuân Sơn 

Rỗng là một tính từ, mà không có ai và phần lớn không vật dụng gì muốn gắn liền với nó. Vậy mà tác giả Hoàng Dung, lại dùng để đặt tựa đề cho một bài thơ tình….Rỗng ám ảnh người đọc là tôi, bất giác tôi muốn đi tìm xem vì sao lại Rỗng….

RỖNG

Yên lặng
Chỉ có tiếng thở quen thuộc
Nhưng mơ hồ từ chốn xa xăm
Lặng thầm 
Trong vùng giá lạnh
Mắt ráo hoảnh
Nhìn thạch sùng chắt lưỡi gọi nhau
Tiếng chắt lưỡi ngọt ngào
quyến dụ...
Đồng hồ không ngủ
Tít tắc...tít tắc...
Nghe chừng " đánh mất...đánh mất..."
Chút mong manh còn lại
Đến là tê tái
Giật mình
Hóa rỗng trái tim (Hoàng Dung).

Rỗng được gửi gắm qua thể thơ Tự Do. Với những ngôn từ trau chuốt nhưng gần gụi. Câu dài, câu ngắn không phân định, theo một nhịp thơ không êm ả, với những câu thơ điệp tự có chủ đích. Những âm thanh, hình ảnh khác lạ hòa quyện vào ý thơ, níu giữ tình thơ sâu thăm thẳm, nhưng không khuất lấp. Nhằm khắc họa một nỗi niềm, mà có lẽ không có người phụ nữ nào, dù trẻ, hay già muốn trải qua. Cô đơn đã là đáng sợ, nhưng đáng sợ hơn khi nỗi cô đơn ấy gặm nhấm tâm hồn ta, dày vò thân xác ta, trong một căn phòng mà bóng tối đồng lõa với cô đơn.

Yên lặng
Chỉ có tiếng thở quen thuộc

Tiếng thở nào quen thuộc đây? Tiếng của mình thì không thể nghe rồi, phải chăng “Lặng thầm” mà còn thêm “trong vùng giá lạnh” để cho nhân vật trữ tình của Rỗng cảm thấy “Như mơ hồ từ chốn xa xăm”…Vậy nhiều khả năng là tiếng thở của người có lẽ đã có một thời “mặn nồng ân ái”! mới có cảm giác “quen thuộc” nhưng vì đâu? Vì sao? Mà loan phòng hạnh phúc một thời ấy nay trở thành “Vùng giá lạnh” chỉ có hai người họ mới biết và tác giả mới hiểu…

Trong không gian Lặng yên và lặng thầm ấy, có một người thở đều cùng giấc ngủ và một người có đôi “Mắt ráo hoảnh”.Đôi mắt ấy đã bao đêm không ngủ hay mới chỉ đêm đầu tiên trong vùng giá lạnh đã “ráo hoảnh”rồi..Ám ảnh nhất là đôi mắt ấy trong đêm khi thạch thùng cất tiếng mà “Nhìn thạch sùng chắt lưỡi gọi nhau” sao không là nghe mà lại là “nhìn”, có lẽ chủ thể đã không nhìn bằng đôi mắt bình thường mà nhìn bằng “đôi mắt” của trái tim cô đơn! Và chính sự cô đơn trong cảnh “đồng sàng dị mộng” ấy mới cảm thấy; “Tiếng chắt lưỡi ngọt ngào” và âm thanh cô độc của loài thạch sùng cũng khiến cho chủ thể Em cảm thấy chúng “quyến dụ...”.

Thạch sùng tặc lưỡi trong đêm, vốn không gọi nhau, nhưng với chủ thể Em của Rỗng thì có lẽ ngoài việc “mắt ráo hoảnh” chị còn thèm khát được nói, được nghe, được sẻ chia …Nhưng người thì đây,ngay bên cạnh, mà sao như mơ hồ từ chốn xa xăm…vì đâu và vì sao? Thì cũng đều đáng sợ cả…Nhất là trong không gian ấy còn có thêm tiếng “tíc tắc…tíc tắc” vô hồn của chiếc “Đồng hồ không ngủ”….dội vào nỗi cô đơn khắc khoải trong tim nghẹn đắng mà nghe ra âm thanh ấy đang gõ tiếng “Đánh mất..đánh mất./ Chút mong manh còn lại”…Mới “nghe chừng” thôi ư? Không….Không…Hình như là đã mất mất thật sự, mất hết rồi. Chỉ còn “tiếng thở quen thuộc” là hiện hữu, không gian thân thuộc cũng đã mất..đối nghịch với tiếng thở gần có lẽ là lòng người bên cạnh đã quá xa xăm…Tất cả đang cùng nhau gặm nhấm, dày vò trái tim khiến nỗi cô đơn mỗi lúc một lớn lên và đỉnh điểm tột cùng đã tới… sự cô đơn khủng khiếp nhất ấy là khi có người bên mình đấy nhưng lại không thể sẻ chia hay nắm giữ….Sự cảm nhận rõ ràng “Đến là tê tái” rồi “Giật mình”…Cô đơn đến từ sâu thẳm tâm hồn, nơi cảm nhận sâu sắc nhất thì lại “Hóa rỗng trái tim”.Trái Tim quả là một nơi trống rỗng đáng sợ nhất cho bất cứ ai…Trái Tim đã hiện diện trong Rỗng của tác giả Hoàng Dung nhưng có lẽ nó chỉ còn là nhịp đập cơ học vô hồn ….

Một Rỗng đáng sợ đã đến hồi kết, mong rằng Rỗng chỉ là cảm xúc thơ ca mà tác giả Hoàng Dung trong một phút xuất thần đã viết ra…

Là một phụ nữ, bản thân chưa từng trải qua những nỗi cô đơn đáng sợ như Rỗng. Nên sự đồng cảm này có thể chưa là suy nghĩ chung, của phần đông bạn đọc cũng như tác giả…Xuân Sơn mong được lượng thứ nếu như có sai sót…

Sài Gòn 1/12/2014

Huỳnh Xuân Sơn

NGƯỜI ĐÀN BÀ ĐI TÌM ĐỒNG ĐỘI Của Trần Ngọc Hòa

 NGƯỜI ĐÀN BÀ ĐI TÌM ĐỒNG ĐỘI  TÁC GIẢ TRẦN NGỌC HÒA (HOA HỒNG)


Thú thật cho đến giờ tôi mới thấy được lỗ hổng kiến thức của mình. Tôi đã biết rằng muốn từ Bắc vô Nam có một quốc lộ 1A hôm nay thông thoáng. Ngày chiến tranh có một đường Hồ Chí Minh trên biển, có một cung đường Trường Sơn huyền thoại. Nhưng cho đến tận bây giờ tôi vừa mới biết ngày chiến tranh tàn khốc ấy có một con đường, hay đúng hơn là Tuyến Lửa 1C. Một tuyến đường độc đạo nối liền giữa miền Đông và miền tây Nam Bộ, Kéo dài từ biên giới nước bạn Cam Pu Chia qua kênh Vĩnh Tế, Hà Tiên,Hòn Đất cho tới kênh Cái Sắn thuộc tỉnh Kiên Giang* Tuyến lửa 1C tuyến đường độc đạo chuyển quân,vận chuyển vũ khí, đạn dược phục vụ cho cuộc chiến… Vậy mà hoạt động trên tuyến đường này lại là lực lượng TNXP gần như 100% là nữ.


Biết được Tuyến lửa 1C là do tôi đọc và thấy như mình còn mắc nợ với bài thơ


NGƯỜI ĐÀN BÀ ĐI TÌM ĐỒNG ĐỘI.

Trần Ngọc Hòa ( Hoa Hồng)

Người đàn bà ngửa mặt hứng giọt ngâu.
Con cua trong hang quăng ra ngoài tiếng khóc.
Tháng bảy trằn trọc.
Nước mắt người đàn bà
Ướt tháng bảy
Ướt thời gian

Lưng trâu lưng người xuồng ba lá tải hàng.
Tuyến lửa máu vùng đồng trũng lung bào thiên nhiên khắc nghiệt.
Người đàn bà
Vốc nắm đất ngào nỗi đau đi khập khiễng.
Đồng đội ơi !
Các anh, các chị , các em nằm nơi đâu ?.
Muỗi từng đàn thổi sáo vào tai trâu.
Nó cọ rung cành ,máy bay quần trâu bổ nhào bổ ngửa.
Ì đùng.
Chiếc khăn rằn chỉ còn một nửa.
Trôi !
Trôi giữa dòng trôi.

Anh " Chàng Hiu " vác mấy khẩu súng to đùng đi vẹo cả người.
Mấy chị " Kiến Đen " gồng mình lôi chiếc xuồng vượt lộ.
Cò con cõng hòm đạn nặng hơn mình
lội lầy té nhào té bổ.
Chẳng khóc đau mà khóc gào khóc gọi
Khóc thương đồng đội
Khóc nhớ đàn trâu đen.
Mùa nước ngập lụt , mùa hạ khô cháy, đìa xì phèn.
Trên đầu
B52 và pháo bầy nã xuống.
Dưới đất
Khói Napal đốt cạn ngày gầy guộc.
Dòng kiên cường vẫn cuộn cuồn nơi huyết quản thanh niên xung phong.


Người đàn bà đưa tay nâng ký ức, chị nuốt nước mắt chảy ngược vào trong.
Cò Con, Chàng Hiu, Ễnh Ương, Nhái Cóc.
Tên đồng đội gọi vui nhau trong cái đói giơ xương, lứa tuổi lẽ ở nhà chải tóc
Lẽ đến trường để học.
Lẽ vô tư yêu.
Bảy ngày dầm lung ăn cù nèo bước loạng chọang liêu xiêu.
Ghẻ , lở , lác ,lang ben tàn tạ cái thì con gái.
Tóc xa lược lâu ngày bết bùn đanh lại.
Bàn tay gầy. . .che một bàn năm ngón khẳng khiu.


Người đàn bà nghiêng nón, múc nỗi nhớ múc yêu thương nâng niu.
Rưới lên vạt cỏ vòm cây.
Rưới lên những linh hồn đã cùng chị một thời kinh qua gian khổ.
Kinh qua bão giông cuồng nộ.
Nơi này !
Chị cắm cọc vào tim mình gửi em dưới lũng tràm thưa.
Đắng khúc đợi chờ khản đục tiếng gà trưa.
Ra đi cả ngàn hy sinh quá nửa.
Hài cốt còn không? Hay vụn rữa ?
Bờ kinh ? Hang núi ? Đồng cỏ bàng ?
Dưới dòng nồng nàn chảy tràn trên tuyến lửa 1C. ?


Người đàn bà
Gói kỷ niêm tuổi nhõng đuôi gà bằng sợi tóc bạch kim lặng lẽ kéo về.
Qua Bảy Núi
Qua Mo So.
Qua Hòn Đất
Cất riêng ngăn đồng đội.
Vùng Tứ Giác Long Xuyên xưa ba chìm bảy nổi.
Nay lúa trổ vàng đồng
Cò Con ngày nào giờ tóc trắng như bông.
Chị dang tay ôm đất vào lòng ôm cả bầu trời đầy ngôi sao rực sáng
Đêm Gộc Xây chị ngồi ôn những chiến công thăng hoa chói rạng.
Gọi vầng dương về
Sưởi ấm hồn liệt sĩ xa quê.

Tháng bảy !
Lốc xoáy triền đê.
Khai quật nỗi đau.
Những linh hồn nhớ nhà mà chẳng đươc về.
Nát một ánh nhìn
Đau đáu kéo lê.
Nước mắt người đàn bà
Tuôn . . .
Đỏ miền ký ức

(Tác giả Hoa Hồng)


Đọc nhiều lần bài thơ tự do, với lối viết phóng khoáng, ngôn từ sâu sắc, theo một nhịp thơ gập ghềnh, trắc trở không dễ đọc và cảm nhận hết ý thơ…Mỗi câu thơ, mỗi khổ thơ, chất chứa trùng trùng ý thơ, vừa kịp nhận ra ý này lập tức bóng dáng ý sau xuất hiện…Có thể nói mỗi khổ thơ được tác giả xếp tầng tầng ý thơ trên nền tình thơ , tình người.. Tất cả như một dòng suối trong vắt, ngọt ngào cuốn tôi vào trong lòng thả xuôi theo dòng chảy, chưa hề yên ả. Dẫu tôi chỉ vừa mới biết bơi, tôi sẽ có gắng bơi theo bài thơ này…


Người đàn bà đi tìm đồng đội của tác giả Hoa Hồng mang bóng dáng người cựu thanh niên xung phong trên tuyến lửa 1C Lê Thị Minh Tâm. Không có sự kết nối của tác giả với nhân vật mà tôi hằng kính trọng…Nhưng tôi thấy sự gan dạ, sự dũng cảm , sự kiên cường quả cảm của người lính, một lòng vì đồng đội của người cựu nữ TNXP ấy, trong hình tượng người Đàn Bà Đi Tìm Đồng Đội của tác giả Hoa Hồng.


Người đàn bà ấy quanh năm dọc ngang đi tìm đồng đội, nhưng tháng bảy về mỗi bước đi trên những bờ đê lộng gió hòa bình hôm nay. Chị lại thấy “Lốc xoáy triền đê”. Nỗi đau mà chiến tranh gieo rắc trên quê hương, tổ quốc của chị , gieo lên những thân phận con người sống trong thời chiến ấy, Gieo rắc cái chết bi hùng lên những người bạn, người đồng đội của chị năm xưa… Ngày thường mấy khi báo , đài nhắc tới. Chỉ có những nhân chứng một thời, và người thân của họ âm thầm lặng lẽ nhắc nhớ hoặc giả chưa một phút nào quên… ‘Tháng bảy về ..khai quật nỗi đau”. Hai từ “khai quật” mới nhức nhối làm sao? Có ai chôn được nỗi đau bao giờ đâu nhỉ? Cớ sao tháng bảy lại “ khai quật”…


Tháng bảy về , tháng mà người ta hay gọi “tháng tri ân”. Dành tặng cho những người đã để lại một phần máu xương nơi chiến trường, và những người đã ngã xuống…Trong đó có biết bao người lính trẻ đã hóa thân vào đất mẹ, vào lòng biển cả không một nấm mồ…Nghẹn đắng lòng người, khi đọc những vần thơ kết của Người Đàn Bà Đi Tìm Đồng Đội : “Những linh hồn nhớ nhà mà chẳng đươc về./ Nát một ánh nhìn ./ Đau đáu kéo lê.” “Cơn lốc xoáy”đã “khai quật” được những gì ?mà khiến “nát” và “kéo lê” một ánh nhìn, ánh nhìn ấy phải chăng cũng chính là ánh mắt đau đáu nỗi niềm của “người đàn bà.” Đang “tuôn” không phải là dòng hay giọt nước mắt, mà là “Tuôn…đỏ miền ký ức.” Ánh mắt ấy, nỗi đau ấy, vết sẹo khó liền ấycủa chiến tranh, đã là chất xúc tác ủ dậy men tình người, khiến trái tim của tác giả rung lên những nhịp đập hòa vào trong từng câu chữ, viết ra khúc tráng ca mang tên Người Đàn Bà Đi Tìm Đồng Đội.

Người đàn bà ngửa mặt hứng giọt ngâu.
Con cua trong hang quăng ra ngoài tiếng khóc.
Tháng bảy trằn trọc.
Nước mắt người đàn bà
Ướt tháng bảy
Ướt thời gian

Vẫn là tại tháng bảy…Tháng bảy đâu làm gì nên tội, mà nó cũng chẳng thể “ trằn trọc”. Có lẽ chỉ có “người đàn bà” đang “ ngửa mặt hứng giọt ngâu” kia là đã bao đêm “trằn trọc”, bao ngày đau đáu với nỗi đau thương của cuộc chiến, gieo rắc những mất mát, không gì bù đắp được cho đồng đội trên tuyến lửa 1C nói riêng và trên khắp các chiến trường nói chung… Người mà tự thấy thân phận chẳng khác gì “con cua trong hang”…Không phải nằm trong đó mà ẩn dật, mà trú thân, mà gặm nhấm mất mát…Ở trong hang mà “quăng ra ngoài tiếng khóc”. Nước mắt người đàn bà ấy chảy bao lâu nay để mà ướt cả thời gian. Uớt cả tháng bảy và ướt nhòe cả trang thơ…


Ướt cái gì? Và ướt bao lâu? Thì những giọt nước mắt của người đàn bà đi tìm đồng đội đều quặn thắt trái tim cả..Huống chi bây giờ là dáng hình chất chứa những giọt nước mắt ấy, lại chẳng thể còn nguyên vẹn nữa, mà từng bước “đi khập khiễng..” . Người đàn bà ấy một thời dọc ngang trên “tuyến lửa máu..” Tháng bảy chị “ngửa mặt hứng giọt ngâu” phải chăng chị ước mong có một cây cầu như “cầu Ôthước” để chị và những người đồng đội đã khuất gặp nhau…

Lưng trâu lưng người xuồng ba lá tải hàng.
Tuyến lửa máu vùng đồng trũng lung bào thiên nhiên khắc nghiệt.
Người đàn bà
Vốc nắm đất ngào nỗi đau đi khập khiễng.
Đồng đội ơi !
Các anh, các chị , các em nằm nơi đâu ?.

Ám ảnh với hành động “vốc nắm đất” của người đàn bà ấy. Chị đã vốc đất để “ngào nỗi đau..” nỗi đau nào có thể ngào nặn bằng vốc đất nơi “vùng trũng lung bào thiên nhiên khắc nghiệt” mà có thể vơi được đây?

Tuyến lửa máu ấy,thời chiến tranh với mưa bom bão đạn cũng là thời thanh xuân của chị và đồng đội. Các chị đã tải đạn, tải lương, dẫn đường cho bộ đội chủ lực hành quân vào hậu cứ với những phương tiện thô sơ “lưng trâu” “xuồng ba lá” và cả “lưng người”. những tấm lưng mà ở tuổi 18 đôi mươi tha thướt “thắt đáy lưng ong”. Cõng trên lưng những hòm đạn với trọng lượng nhiều hơn trọng lượng cơ thể mỗi người…Bom đạn trút xuống con đường độc đạo ấy, bao nhêu đồng đội đã nằm lại…giờ đây để tìm lại một nắm xương tàn mà sao thật khó…Người đàn bà ấy cất tiếng gọi “đồng đội ơi!” các anh, các chị các em nằm nơi đâu? Câu hỏi trong tiếng gọi cất lên từ người đàn bà “đi khập khiễng” như nhấn mạnh thêm khoét sâu hơn vào vết thương lòng của những người lính năm xưa và người thân của người đã khuất…
Bởi là chốn “lung bào” hoang vu khắc nghiệt, nên đâu phải chỉ có bom đạn trút xuống, còn có:

Muỗi từng đàn thổi sáo vào tai trâu.
Nó cọ rung cành ,máy bay quần trâu bổ nhào bổ ngửa.
Ì đùng.
Chiếc khăn rằn chỉ còn một nửa.
Trôi !
Trôi giữa dòng trôi.

Nơi chiến trường khốc liết ấy, nơi con đường độc đạo ấy, con người còn có thể nín lặng chứ trâu làm sao im. Mấy ai hiểu được cảnh “muỗi từng đàn thổi sáo vào tai trâu”. Trâu còn không chịu nổi làm sao con người chịu? Vậy mà con người với ý chí sắt đá vẫn im lặng chịu đựng nhưng nghiệt ngã ở chỗ mấy con trâu không chịu nổi đã “cọ rung cành”. Tán cây trong đìa, trong rừng bất chợt rung lên…Là mục tiêu cho máy bay trút bom đạn xuống. “ Ì đùng…” tiếng đạn pháo, hay tiếng bom nổ khiến cho “trâu bổ nhào bổ ngửa..” chiếc khăn rằn” trên vai “chỉ còn một nửa”…Còn người quàng nó với một nửa kia trôi về đâu? Giữa “dòng trôi” ấy…
Một khổ thơ với rất nhiều động từ “thổi, cọ, rung, quần, bổ,ì đùng, trôi….đã khắc họa một góc nhìn khốc liệt của chiến tranh mà chị và các đồng đội đã trải qua ngày ấy..

Anh " Chàng Hiu " vác mấy khẩu súng to đùng đi vẹo cả người.
Mấy chị " Kiến Đen " gồng mình lôi chiếc xuồng vượt lộ.
Cò con cõng hòm đạn nặng hơn mình
lội lầy té nhào té bổ.
Chẳng khóc đau mà khóc gào khóc gọi
Khóc thương đồng đội
Khóc nhớ đàn trâu đen.

Những tên riêng,biệt danh như :Chàng Hiu, Kiến Đen, Cò Con. Đã phần nào nói lên hình dáng bé nhỏ của các chị vậy mà “vác mấy khẩu súng to đùng vẹo cả người”,cảm động nhất là hình ảnh của họ nhà kiến “lôi chiếc xuồng vượt lộ” và “cõng hòm đạn nặng hơn mình”. Tuyến lửa ấy, nào phải đường mòn hay con lộ cho cam, mà là “lung bào” sình lầy, cây cỏ níu bước, gai cào cây ngáng như vậy thì cảnh “té nhào té bổ” là chuyện thường ngày gặp phải…Nhưng “chẳng khóc đau mà khóc gào khóc gọi”, khóc thương đồng đội, khóc nhớ trâu đen.” Các chị là vậy đấy, chẳng phút nào nghĩ cho riêng mình, tất cả lao lên phía trước…mang trong tim bóng hình những đồng đội ngã xuống… nhớ cả bày trâu hôm nào “bổ nhào bổ ngửa”…Những khó khăn gian khổ còn nối tiếp:

Mùa nước ngập lụt , mùa hạ khô cháy, đìa xì phèn.
Trên đầu
B52 và pháo bầy nã xuống.
Dưới đất
Khói Napal đốt cạn ngày gầy guộc.
Dòng kiên cường vẫn cuộn cuồn nơi huyết quản thanh niên xung phong.
Người đàn bà đưa tay nâng ký ức, chị nuốt nước mắt chảy ngược vào trong.
Cò Con, Chàng Hiu, Ễnh Ương, Nhái Cóc.
Tên đồng đội gọi vui nhau trong cái đói giơ xương, lứa tuổi lẽ ở nhà chải tóc
Lẽ đến trường để học.
Lẽ vô tư yêu.
Bảy ngày dầm lung ăn cù nèo bước loạng chọang liêu xiêu.
Ghẻ , lở , lác ,lang ben tàn tạ cái thì con gái.
Tóc xa lược lâu ngày bết bùn đanh lại.
Bàn tay gầy. . .che một bàn năm ngón khẳng khiu.

Ba khổ thơ với những câu thơ không dễ đọc dễ cảm. là điểm nhấn cho cả bài thơ…Ba khổ thơ khắc họa những gian nan, nguy hiểm mà các chị đã trải qua ở cái tuổi “lẽ ra ở nhà chải tóc” làm duyên. Lẽ ra ở nhà đến trường…Lẽ ra vô tư yêu..Lẽ ra và lẽ ra…

Nhưng có lẽ nào lại quên đi “trên đầu B52 và pháo bầy nã xuống./ Dưới đất bom napan đốt cạn ngày…” Chưa hết đâu , các chị đang tuổi ăn, tuổi ngủ, tuổi mơ mộng ở cái thời “bẻ gãy sừng trâu” ấy, mà “bước loạng choạng liêu xiêu” bởi “bảy ngày dầm lung ăn cù nèo..”

Cái đói, chưa đáng sợ với các chị “đang thì con gái”bằng “ghẻ lở lác lang ben..rồi mái tóc “bết bùn đanh lại” bởi lâu ngày “Tóc xa lược..”. Mấy ai hiểu nỗi niềm con gái khi “bàn tay gầy…che một bàn năm ngón khẳng khiu”.

Vậy mà “ Dòng kiên cường vẫn cuộn cuồn nơi huyết quản thanh niên xung phong.” Nghĩ lại thời ấy, những người đồng đội ấy, người chị, người em người bạn ấy…nay vẫn còn đang nằm đâu đó giữa “bưng biền” hay mé kênh, bìa rừng, ven lộ..hoặc dưới lòng những con kênh ngang dọc kia..Người Đàn Bà Đi Tìm Đồng Đội chỉ còn biết “ đưa tay nâng ký ức, chị nuốt nước mắt chảy ngược vào trong”. Có câu “nước mắt đàn ông không rơi thành dòng”. Chứ chưa thấy nước mắt đàn bà nuốt ngược vào trong bao giờ! Thế mới biết nỗi đau mà chị chịu đựng lớn thế nào. Bao nhiêu năm qua chị đã “nước mắt thành dòng” để đến hôm nay sau mấy chục năm, chị không còn nước mắt để khóc, để gào, để gọi “Đồng đội ơi!” nữa…Người đàn bà ấy. cứ âm thầm lặng lẽ đi tìm lại ký ức xưa…để rồi :


Người đàn bà nghiêng nón, múc nỗi nhớ múc yêu thương nâng niu.
Rưới lên vạt cỏ vòm cây.
Rưới lên những linh hồn đã cùng chị một thời kinh qua gian khổ.
Kinh qua bão giông cuồng nộ.
Nơi này !
Chị cắm cọc vào tim mình gửi em dưới lũng tràm thưa.

Người đàn bà quả cảm trong chiến tranh ngày ấy…Chị là chứng nhân lịch sử…Hành động chị “nghiêng nón múc nỗi nhớ, múc yêu thương nâng niu” để mà Rưới…Biết nơi đâu là nơi những “linh hồn đã cùng chị một thời…” yên nghỉ. Những vạt cỏ lùm cây vô tri kia có lẽ chẳng giúp gì được cho chị…Chỗ kia ư? Hay là “Nơi này!” chỗ nào khi xưa chị đã “cắm cọc vào tim mình..” để đánh dấu giữa những “lũng tràm thưa”…Bao năm qua cây cọc trong tim vẫn nhức nhối khi chưa tìm ra nơi mà ngày ấy đã “gửi em” lại..

Đắng khúc đợi chờ khản đục tiếng gà trưa.
Ra đi cả ngàn hy sinh quá nửa.
Hài cốt còn không? Hay vụn rữa ?
Bờ kinh ? Hang núi ? Đồng cỏ bàng ?
Dưới dòng nồng nàn chảy tràn trên tuyến lửa 1C. ?

Khổ thơ với nhịp thơ như gào thét, như căm hờn chất chứa nỗi đau mà mấy ai hiểu được… “Ra đi cả ngàn hy sinh quá nửa”. Bao chàng trai cô gái đã ngã xuống trên tuyến lửa 1C ngày ấy…có sách sử nào ghi lại hay không? Tôi đã từng nghe “cả dòng sông là một nghĩa trang trôi” ( thơ Hải Minh), bởi “đáy sông còn đó bạn tôi nằm. / Có tuổi hai mươi thành sóng nước” ( thơ Lê Bá Dương). Nhưng dọc ngang những con kênh, rừng đước, ven sông, hang núi, hay lung bào mà “ra đi cả ngàn hy sinh quá nửa” những “bóng hồng liễu yếu đào tơ” thì hôm nay tôi mới biết, và còn được biết thêm:

Tuyến lửa 1C ấy “là nơi sắt thép cũng bị nung chảy tan ra nhưng con người đã đi qua được”. Một trong số đó là Người đàn bà đi tìm đồng đội hôm nay…Với cả tấm lòng và nhiệt huyết như thời còn ngang dọc xông pha xưa..khó khăn sình lầy mùa nước ròng, hay mênh mông mùa nước nổi, chị chẳng quản, chỉ đắng nghét cổ họng với câu hỏi nhức nhối “hài cốt còn không? Hay vụn vữa?

Nếu còn thì đang ở đâu “bờ kinh? Hang núi? Đồng cỏ bàng? Còn có thể tìm lại…Nhưng ngộ nhỡ “dưới dòng nồng nàn chảy tràn trên tuyến lửa 1C” kia thì biết đâu mà tìm. Dòng Thạch Hãn mỗi năm còn một vài bận thả hoa trôi, để nhớ một thời, một nơi từng là địa đầu chiến tuyến…. Gạc Ma, Hoàng Sa cũng bập bềnh những vòng hoa tri ân những năm tháng gần đây…Dọc ngang những con kênh, hang núi, lung bào của tuyến lửa 1C bao người nhớ, ngoại trừ những chứng nhân như chị và người thân của người nằm xuống…

Ôi ! vẫn biết chiến tranh là mất mát, vẫn biết bom đạn, pháo vốn không có mắt…nhưng “Ra đi cả ngàn…” mà “ hy sinh quá nửa” chỉ riêng lực lượng TNXP thì quả thật tuyến lửa này nung chảy sắt thép chẳng hề ngoa…

Người đàn bà
Gói kỷ niêm tuổi nhõng đuôi gà bằng sợi tóc bạch kim lặng lẽ kéo về.
Qua Bảy Núi
Qua Mo So.
Qua Hòn Đất
Cất riêng ngăn đồng đội.
Vùng Tứ Giác Long Xuyên xưa ba chìm bảy nổi.
Nay lúa trổ vàng đồng
Cò Con ngày nào giờ tóc trắng như bông.
Chị dang tay ôm đất vào lòng ôm cả bầu trời đầy ngôi sao rực sáng
Đêm Gộc Xây chị ngồi ôn những chiến công thăng hoa chói rạng.
Gọi vầng dương về
Sưởi ấm hồn liệt sĩ xa quê.

Cò Con vác hòm đạn nặng hơn cả thân mình ngày ấy vào sinh ra tử chẳng màng sống chết…Thưở tóc “nhõng đuôi gà” xả thân ngang dọc tuyến lửa 1C dọc các địa danh từ miền Đông sang miền Tây Nam Bộ…Chiến trường ác liệt nhất cũng là nơi có lẽ nhiều đồng đội chị nằm lại nhất đó là vùng “Tứ Giác Long Xuyên” .Chị “cất riêng ngăn đồng đội” trong trái tim chị đã bao năm để bây giờ khi mà:

Người Đàn Bà Đi Tìm Đồng Đội hôm nay “tóc trắng như bông”. Trên một địa danh ác liệt ngày ấy với cái tên Gộc Xây đang “ngồi ôn những chiến công thăng hoa chói rạng” không để cho riêng mình..mà chị muốn những chiến công ấy là vầng mây sáng :”Sưởi ấm hồn liệt sĩ xa quê”.

Vâng nhiều còn nhiều và rất nhiều những “liệt sĩ xa quê” còn nằm đâu đó trong lòng đất mẹ, trong lòng biển, hay lòng những con kênh ngang dọc nơi miền sông nước bao la… Người Đàn Bà Đi Tìm Đồng Đội kính mến ơi!, Chị đã góp một nén hương lòng vào muôn triệu ngọn nến tri ân…mong sưởi ấm những vong linh người ngã xuống còn chưa biết nằm lại nơi nào, trên dọc tuyến lửa 1C nói riêng và trên khắp các chiến trường cả nước nói chung. Tháng bảy, tháng của tri ân với mỗi người dân cả nước. Nhưng với Người Đàn Bà Đi Tìm Đồng Đội và người thân của những người còn nằm đâu đó chưa về, thì có lẽ với họ không chỉ có một tháng bảy. Mà bất cứ ngày nào? Tháng nào cũng đều là:

Tháng bảy !/Lốc xoáy triền đê./ Khai quật nỗi đau./ Những linh hồn nhớ nhà mà chẳng đươc về./ Nát một ánh nhìn / Đau đáu kéo lê./Nước mắt người đàn bà/ Tuôn . . .Đỏ miền ký ức.

Cám ơn tác giả Hoa Hồng. Đã cho tôi có dịp tìm hiểu và đồng hành cùng với bài thơ Người Đàn Bà Đi Tìm Đồng Đội.. Có thể với tuổi đời và vốn sống cũng như sự hiểu biết của tôi về chiến tranh còn hạn hẹp…Nên tôi chưa thể cảm nhận hết được những ý thơ, tình thơ mà tác giả muốn gửi gắm… Mong nhận được sự lượng thứ từ tác giả và bạn đọc cho bài viết này nếu có sai sót..
Sài Gòn 21/7/2014
HXS

Đọc MẢNH ĐỜI THỪA của tác giả Phạm Hoàng Tuyên

MẢNH ĐỜI THỪA
Ba nó mất khi nó vừa lên sáu
Mẹ nó ngầm thương tiếc tuổi xuân trôi
Sợ nhạt màu má thắm với son môi
Nên lặng lẽ bên đời - thêm bước nữa
Nó ngây thơ nào có đâu chọn lựa
Khi đắng cay người lớn đã ban dành
Ngày qua ngày trong chiếc áo mong manh
Về với Nội cả hai cùng nương tựa
Nó phụ bà đi hái rau mót lúa
Nhặt ve chai tìm manh áo chén cơm
Đời âm thầm rồi cho đến một hôm
Bà thấy Nó dắt về thêm đứa bé
Đến bên bà nó buông lời thỏ thẻ
- Cháu còn có bà, chứ nó chẳng còn ai!

(Phạm Hoàng Tuyên)

Mười bốn câu thơ tự do, với những ngôn từ đơn giản, được trau chuốt kỹ lưỡng, trước khi sắp xếp.Nhằm chuyển tải những ý thơ như những gam màu xám, được tác giả vẽ đậy trên nền bức hoạ màu xanh ngăn ngắt tình người.Níu kéo tâm tư người đọc chùng xuống theo sức nặng của hồn thơ.
Người vẽ - tác giả Phạm Hoàng Tuyên- đã cố tình để lộ một phần phông nền màu xanh hy vọng, không thể phai mờ theo năm tháng ấy. Nếu ai để ý sẽ bắt gặp và người viết đã là một người trong số ấy...
Mảnh Đời Thừa! với câu thơ mở đầu đã giật phăng bức mành chắn cho bạn đọc nhìn trực diện vào Nó:
Ba nó mất khi nó vừa lên sáu
Ca dao ông bà ta để lại có câu:
Mồ côi Cha ăn cơm với cá,
Mồ côi Mẹ lót lá mà nằm! (Ca dao)
Với hai câu này thì người mẹ lại là người quan trọng chứ chưa phải là người cha ...Nó không may mất cha nhưng còn mẹ.Hy vọng vừa kịp loé sáng khi câu ca dao ấy xuất hiện, Lại vụt tắt trong tích tắc vì
Mẹ nó ngầm thương tiếc tuổi xuân trôi
Sợ nhạt màu má thắm với son môi
Nên lặng lẽ bên đời - thêm bước nữa!
Nó ngây thơ nào có đâu chọn lựa
Khi đắng cay người lớn đã ban dành
Ngày qua ngày trong chiếc áo mong manh
Về với Nội cả hai cùng nương tựa
Bảy câu thơ không có một từ nào khó hiểu, như chính những nét vẽ mà tác giả Phạm Hoàng Tuyên phác hoạ. Nó lên sáu tuổi, cha nó mất, Có lẽ chưa kịp có em chứ Nó không có anh chị, Vậy suy ra mẹ nó còn trẻ. Phụ nữ Á Đông vẫn được răn dạy theo "tam tòng tứ đức" nhưng thời hiện đại hôm nay mà đòi hỏi một thiếu phụ trẻ phải "ở vậy" thờ chồng nuôi con thì thật khó. Có lẽ vì mẹ Nó còn "má thắm" và đang thì "Xuân trôi" nên: Mẹ Nó đi "Thêm bước nữa"! Nó có lẽ chưa biết hát, hoặc giả mẹ nó chưa kịp ru nó ngủ hay dạy nó hát câu:
Trời mưa bong bóng phập phồng
Mẹ đi lấy chồng con ở với ai? (ca dao)
Nên Nó "nào có đâu chọn lựa" khi mà "người lớn đã ban dành". Hai chữ ban và dành mới chua xót làm sao? Ban tặng, hay dành tặng cho cuộc đời của Nó "Những cay đắng"! Hoặc giả ông trời đã định đoạt rồi ban tặng, dành tặng cho Nó phải sống cảnh "ngày qua ngày trong chiếc áo mong manh".Thiếu thốn về vật chất, lại thêm "mồ côi cha" mà chẳng được "ăn cơm cá". Không biết trong sáu năm may mắn cuộc đời nó còn đủ cha mẹ ấy, Nó có được ngày nào "Còn Cha gót đỏ như son..."(ca dao) hay không?Nhưng giờ thì sau khi "Cha mất" thì ".. gót con đen sì!(Ca dao) đã thấp thoáng trên dấu chân non nớt của nó rồi.
Tới đây dẫu tác giả không! hoặc giả không nỡ để mình là người đàn ông và để một đứa trẻ mới sáu tuổi lên án người mẹ. Nhưng người viết là mẹ của hai đứa con đã chớm trưởng thành thì bức xúc vô cùng và muốn gửi cho người mẹ ấy mấy câu ca dao sau
Mẹ ơi, mẹ bạc hơn gà
Con chưa lẻ mẹ, mẹ đà lẻ con!
Mẹ ơi, trái bí còn non
Cầm dao mẹ cắt ruột con sao đành!(Ca dao)
Xin bạn đọc cùng lắng lòng để trở lại và đi tiếp cùng với tác giả Phạm Hoàng Tuyên
Nó phụ bà đi hái rau mót lúa
Nhặt ve chai tìm manh áo chén cơm
Có câu "Sểnh cha còn chú, Sểnh mẹ bú dì" Nó không được may mắn như thế Nó về ở với Bà Nội. Hai câu thơ đã vẽ xong cảnh nhà đơn chiếc và khó khăn, hai bà cháu rau cháo qua ngày nhờ vào sức lao động của một đứa bé sáu tuổi, cùng bà nội của Nó có lẽ đã không còn nhiều sức khoẻ nữa, nên mới phải "hái rau, mót lúa, nhặt ve chai.."
Tới đây người viết bỗng phảng phất nỗi lo "Con hư tại mẹ cháu hư tại bà" bởi Cha của Nó cũng là con trai của bà nội nó đã không còn...Mọi yêu thương hoặc giả nuông chiều ( nếu có) bà sẽ giành hết cho đứa cháu côi cút là Nó.
Nhưng điều gì và chuyện gì cũng đều có ngoại lệ.
Điều ngoại lệ ấy khiến cho người đọc vỡ oà niềm vui, niềm hạnh phúc, không chỉ cho Nó, cho bà nội Nó, cho tác giả và có lẽ là cho cả người mẹ sinh ra nó, cũng như vong linh bố Nó...
Bài thơ đã lan toả niềm vui ấy sang người viết và có lẽ không ít bạn đọc nữa:
Đời âm thầm rồi cho đến một hôm
Bà thấy nó dắt về thêm đứa bé
Đến bên bà nó buông lời thỏ thẻ
- Cháu còn có bà, chứ nó chẳng còn ai!
Bôn câu thơ cuối là niềm tin ở thê hệ trẻ ngày mai, là hy vọng vào lòng nhân ái của con người. "Lá lành đùm lá rách". Nó còn quá nhỏ để hiểu về nhân tình thế thái, để hiểu về tình đời nhiều lúc "bạc trắng như vôi", Nó có lẽ cũng chưa thể lường trước về việc nuôi thêm một đứa trẻ cùng với Nó, dẫu chỉ "rau cháo" có là quá sức với bà nội của Nó hay không? Nó chỉ biết "thỏ thẻ" với bà rằng "Cháu còn có bà nó chẳng có ai". Có nghĩa tự đáy lòng nó đã biết nhận thức Nó mất cha, mẹ đi bước nữa, nhưng may mắn còn có bà. Một mảnh đời thừa khác mà nó gọi là Nó xuất hiện,còn kém may mắn hơn, vì "chẳng còn ai" Hai chữ còn trong một câu thơ cũng là câu nói xuất phát từ bản tính thiện của Nó khiến cho ngưọc đọc có quyến hy vọng vào một ngày mai tươi sáng của nó.
Trong xã hội hôm nay, nhìn quanh không thiếu những cô bé, cậu bé có đủ cha, đủ mẹ, lại được sống trong thừa thãi vật chất nhưng có một tâm hồn méo mó...Để rồi lớn lên ăn chơi lêu lổng không chịu học hành, thậm chí đua đòi hút chích...
Từ xa xưa đã có rất nhiều những đứa trẻ mồ côi cha như Nó nhưng lớn lên lại công thành danh toại.
Như Vua Đinh Tiên Hoàng mà theo Đại Việt Sử Ký Toàn Thư chép:"Vua mồ côi cha từ bé, mẹ họ Đàm đưa gia thuộc vào ở cạnh đền sơn thần trong động. Vào tuổi nhi đồng, vua thường cùng bọn trẻ con chăn trâu ngoài đồng. Bọn trẻ tự hiểu kiến thức không bằng vua, cùng nhau suy tôn ông làm trưởng."
Gần đây hơn nữa là ngài Bill Clinton Tổng thống thứ 42 của Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ! Theo Bách khoa toàn thư mở Wikipedia thì: Ông mồ côi cha từ trong bụng mẹ và "Billy được nuôi dưỡng bởi mẹ và cha kế.... Cậu bé lớn lên trong một gia đình truyền thống, nhưng cha kế của cậu, nghiện cả rượu và cờ bạc, thường ngược đãi mẹ cậu, và đôi khi, cả người em cùng mẹ khác cha với ông"
Một cậu bé chăn trâu mồ côi cha về ở với chú ..Lớn lên thành vị Vua được tôn kính của nước Việt, Một Cậu bé môi côi cha phải sống với người cha dượng nghiện rượu,nghiện cờ bạc ...Vẫn trở thành Tổng Thống của nước Mỹ hùng mạnh đứng đầu cả thế giới....
Điều đó cho người viết nuôi dưỡng niềm hy vọng Nó với bản tính thiện và được nuôi dưỡng dạy dỗ từ Bà Nội. Một ngày kia cậu sẽ trưởng thành cùng với rất nhiều chữ thành đi theo đúng nghĩa, để cuối cùng Nó một đứa trẻ mồ côi cha lúc sáu tuổi lại thiếu bàn tay săn sóc của mẹ Thành Nhân.. Và có lẽ để hy vọng ấy thành sự thực không thể thiếu sự đùm bọc yêu thương chở che của những người tốt xung quanh Nó trên đường đời vốn không bằng phẳng...
Cám ơn tác giả Nguyễn Hoàng Tuyên đã viết tác phẩm Mảnh Đời Thừa để người viết có dịp đồng hành với những câu thơ viết về cuộc sống, cũng như nhân tình thế thái quanh mình. Rất may mắn người viết chưa từng trải qua bất kỳ một tâm trạng nào của tất cả những chủ thể trong Mảnh Đời Thừa. Nên mọi cảm xúc khi trải lòng vào câu chữ trong bài viết này đều mang tính chủ quan với góc nhìn một chiều. Rất mong nhận được sự bao dung của tác giả cũng như bạn đọc nếu như có điều gì sai sót.

Sài Gòn 14/4/2015
Huỳnh Xuân Sơn

Cảm Khúc

Không Đề

Nhen ngọn lửa nấu rượu mình
Những mong ngấu đận duyên tình chết men
Ngỡ năm tháng ủ lãng quên
Nào hay chưng cất dậy lên thơm lừng...

Đắng cay mấy giọt ngập ngừng
Rơi về lối mộng nửa chừng ngẩn ngơ
Ngọt ngào vừa đến se tơ
Đượm nồng canh cửi hững hờ cạnh bên...

Hoa xoan mấy cánh nhớ quên
Theo mưa nức nở đợi đêm chuyển màu
Chi Li đọng mấy giọt châu
Mà dòng trong đục Thương sầu không tan? (2/4/2016 HXS)

Huỳnh Xuân Sơn Cảm Nhận Bài Thơ Thu Có Vàng Không.. ! Của Tác Giả Trăng Khuyết

Huỳnh Xuân Sơn Cảm Nhận Bài Thơ Thu Có Vàng Không.. ! Của Tác Giả Trăng Khuyết



Mùa đông đã tràn ngập khắp miền Bắc và lan cả tới đây, nơi quanh năm chỉ có hai mùa mưa nắng. Không lạnh lẽo sương mù giăng kín lối. Mùa đông tìm gặp mùa nắng phương nam để dung hòa đông giá và nắng lửa.
Tiết trời se se hanh hao nhè nhẹ bất giác ta có cảm giác như đang bềnh bồng giữa tiết trời thu vậy.
Thu thì phải có lá vàng bay, có gió heo may, có bầu trời trong vắt…Thu đâu chỉ có se se lạnh nhỉ? Tiết trời này, có lẽ là lúc mà tâm hồn mơ mộng, của một nàng thơ phương nam. thả hồn đi tìm câu hỏi: Thu Có Vàng Không…? Đây.
Tôi nghĩ vậy và tôi muốn đi tìm xem chị muốn nói điều gì với mùa thu.Khi mà chị đặt câu hỏi rất thơ này:

THU CÓ VÀNG KHÔNG…?
Thu có vàng không... sương trắng bay?
Thu hồ trong vắt ngẩn ngơ say
Ngả nghiêng liễu rũ hồn thu lịm
Náo nức thu về bóng nguyệt lay
Đời chở mùa thu trao cõi thế
Ai hờn hương sắc trải thu mây?
Non ngàn nước bạc hồn thu thảo*
Gợn sóng thu ba…nhẹ gót hài.
*Hồn thu thảo: Bà Huyện Thanh Quan
(Trăng Khuyết)

Chị đặt ra một câu hỏi, rồi chị dùng một bài thơ Đường Luật Thất Ngôn Bát Cú thể Bát Điệp để diễn giải gợi mở…thật khó cho tôi đây!
Khi mà chỉ có 56 chữ, lại là thể Bát Điệp nên trừ đi mất bảy chữ vậy còn có 49 chữ. Mà chị muốn gợi ý miêu tả một câu hỏi mênh mông tình thơ ý thơ như thế này ư?
Nghĩ thế nhưng tôi vẫn rất tò mò muốn biết chị viết gì?
Bố cục và niêm luật của Thơ Đường Luật vốn là chắt lọc câu từ để diễn đạt ẩn ý sâu xa mà. Tôi nghĩ vậy và tôi bắt đầu khám phá từ hai câu đầu tiên:
Thu có vàng không... sương trắng bay?
Thu hồ trong vắt ngẩn ngơ say

Ở hai câu đề chị đã đặt câu hỏi về một bức tranh mùa thu, thông thường nói đến mùa thu là nói đến hình ảnh nắng vàng, lá vàng, thậm chí gió cũng vàng luôn.
Nhưng ở đây chị lại vẽ ra những nét phác họa chẳng hề có chữ “vàng “ nào cả. Chỉ có “sương trắng bay” chứ không phải mây trắng đâu nhé! Màn sương bàng bạc bao phủ tầm nhìn của chị phía trên. Phía dưới ngay trước mắt chị là mặt hồ “Trong vắt” cảnh này có lẽ khiến bất cứ ai chiêm ngưỡng đều phải “ngẩn ngơ say” chứ không riêng mình chị đâu.
Hai câu đề với  “ngẩn ngơ say” tác giả khéo léo đưa ta vào “mùa thu có vàng không…?” Câu thực là tả thực mà ! hy vọng ta sẽ bắt gặp màu vàng để thỏa mãn câu hỏi của chị

Ngả nghiêng liễu rủ hồn thu lịm
Náo nức thu về bóng nguyệt lay

Ở hai câu thực chị dùng các cặp đối sau “ngả nghiêng” đối với “náo nức” , “liễu rủ” đối với “thu về” và “hồn thu lịm” đối với “bóng nguyệt lay”. Ba cặp đối được chị kết hợp bằng các mỹ từ  một cách khéo léo tạo thành một cặp câu thực miêu tả cảnh bên “hồ thu trong vắt” là hàng liễu rủ đẹp tới mức mà “hồn thu lịm”. tác giả ơi! Cho hỏi nhỏ. “Hồn thu lịm”. hay chị đang chiêm ngưỡng vẻ đẹp ấy mà mê mẩn hồn mình, rồi muốn mộng mị theo đấy?
Còn khi màn đêm buông xuống. Ánh trăng xuyên qua những mành liễu rủ lay động mặt hồ. cho ta cảm giác giống chị lúc này là “náo nức thu về” ….vẫn chưa thấy có mùa thu vàng trong hai câu thực. Bởi bản thân lá liễu bốn mùa đều xanh, màu xanh bình dị không nõn nà, không xanh ngắt. Màu xanh dịu dàng trước gió đong đưa, như rủ rê, như mời gọi ta chiêm ngưỡng….
Bây giờ muốn biết Thu có vàng không thì phải theo tác giả vào hai câu luận để tìm thôi:

Đời chở mùa thu trao cõi thế
Ai hờn hương sắc trải thu mây?

Hai câu luận tác giả dùng các cặp đối sau “đời chở” đối với “ai hờn”, “ mùa thu” đối với “hương sắc” và “trao cõi thế” đối với “trải thu mây”. Ba cặp đối được chị sắp đặt vào hai câu luận dùng để, vừa hỏi, vừa trả lời, vừa gói, vừa mở, để nói rằng : cuộc đời đã ưu ái cho ta cảnh sắc tuyệt đẹp của mùa thu. Dẫu mùa thu có vàng hay chỉ là “sương trắng bay” trên mặt “hồ thu trong vắt” và hàng liễu “ngiêng ngả” gọi mời ánh trăng thôi. Thì yêu thu, thu vẫn đẹp tuyệt trần. chẳng ai có thể hờn giận vì “hương sắc” thu không vàng cả.
Hai câu luận này có lẽ còn có ẩn ý sâu xa, đang phảng phất trong hồn những câu chữ  bay bổng muốn ta hiểu rằng: “Hương sắc” là trời trao cho. Mỗi người mỗi vẻ đẹp, mỗi tính cách riêng. Trời trao sao, ta nhận vậy. nếu có chút buồn bã hờn giận gì! Hãy thả theo những áng mây thu, đang rong ruổi trên bầu trời kia. Cho nó cùng trôi về nơi vô định.
Vẫn chưa có màu vàng xuất hiện. mặc dù đã tới hai câu kết :
Non ngàn nước bạc hồn thu thảo*
Gợn sóng thu ba...nhẹ gót hài.
Hai câu kết cũng chẳng hề có màu vàng của Thu . Chỉ có “non ngàn nước bạc”. Là màu sắc mà trời thu mang đến.
Tác giả ơi… Thu vàng hay không? Thì chị đã nói rồi mà không cần phải “hờn giận” chi hãy cứ thả theo mây thu, nó sẽ mang đi mà. Cớ sao chị còn viện dẫn tới cả “Thăng Long Thành Hoài Cổ”của Bà Huyện Thanh Quan vào câu kết này làm gì nữa. “non ngàn nước bạc” là Thu mà Trời trao cho ta bốn mùa có nó.
Còn “hồn thu thảo” rồi “gợn sóng thu ba” cả “nhẹ gót hài” nữa. chị muốn nói đến mùa thu của riêng chị chăng?
Có lẽ nào chị vui vẻ nhẹ nhàng chấp nhận “lối xưa xe ngựa hồn thu thảo” đã xa rồi. Bởi qui luật của tạo hóa vốn là vậy. chị muốn níu muốn giữ cũng chẳng được, nên chị bằng lòng nhìn mùa thu của mình, đến rồi ra đi bằng một chút “gợn sóng thu ba”. Có nghĩa ánh mắt chị cũng có chút ngập ngừng, chút băn khoăn trước khi nhẹ “lướt gót hài”.
Thu Có Vàng Không…? Chị hỏi chỉ để hỏi mà thôi, phải không ạ. Mùa Thu của trời đất. Mùa đẹp nhất trong năm được chị dùng các câu từ chắt lọc, tinh tế, để diễn tả một mùa thu đẹp, không cần màu vàng vẫn làm đắm say lòng người.
Thu không có màu vàng, còn là mùa thu của đời người. Chị muốn gửi gắm trong “Thu Có Vàng Không…?”
Thông điệp chị muốn gửi phải chăng là. Cuộc sống của mỗi chúng ta, cũng là thuận theo quy luật mà tạo hóa đã ban cho mỗi người, đôi khi khôngxuôi theo tự nhiên,không theo ý chúng ta, cũng đừng vì thế mà hờn ai, giận ai hãy buông xả hết cho thanh thản, để niềm vui tràn về.
Cũng như khi ta nói đến mùa thu là ai cũng nghĩ đến sắc thu vàng. Nhưng ở đây Thu của chị chỉ có “sương trắng bay” có “liễu rủ ngả ngiêng” có “hồ thu trong vắt” và có “bóng nguyệt lay” vậy mà Thu vẫn làm cho “tao nhân mặc khách” “ngẩn ngơ say” rồi “náo nức”  đón đợi thu về để mà chiêm ngưỡng . Ngay cả khi đã muốn “hồn thu lịm” thì họ vẫn hiểu rằng “Đời trở mùa thu trao cõi thế”. Mỗi người có một mùa thu với hương sắc riêng. Ta hãy đón nhận dẫu là màu sắc gì đi chăng nữa thì đó là thu của riêng ta. Ta cứ việc nhẹ nhàng mà “Nhẹ gót hài” thong dong đi tới phía trước.

Sài Gòn 31/12/2013

Cảm Nhận Bài Thơ Mo Cau...! Của Tác Giả Trăng Khuyết

Huỳnh Xuân Sơn Với Cảm Nhận Bài Thơ Mo Cau...! Của Tác Giả Trăng Khuyết

Mo cau….!

Mo cau rụng ở sau nhà
Anh làm phu kéo chiều tà ngẩn ngơ
Lối mòn cát bụi mịt mờ
Gập ghềnh sỏi đá bâng quơ tiếng cười

Gió nghiêng gọi bước rong chơi
Về đâu phu kéo -Em ơi em à !
Em về...- Lên tận đồi xa
Ngắm chiều buông nắng, ngắm hoa tím màu

Mo cau ngày ấy nay đâu ?
Để người phu kéo chở sầu vào tim
Em xưa giờ biết sao tìm ?
Đành gom kỷ niệm bên thềm mà thương

Nhìn mo cau rụng vấn vương
Phải chi ngày đó con đường...đừng xa !(Trăng Khuyết)

Mở đầu bài thơ tác giả giới thiệu hình ảnh hai bạn nhỏ kéo nhau trên “lối mòn” bằng tầu cau khô rụng xuống, mà đường làng nhỏ “sỏi đá gập ghềnh” khi kéo nhau ắt hẳn “bụi bay mịt mờ” rồi! nhưng tất cả sẽ theo tiếng cười đùa vui vẻ trong những buổi chiều tà ấy tới tận bây giờ, khi mà bài thơ này ra đời, tác giả có lẽ vẫn còn ngẩn ngơ khi nhớ lại. Chứ không hẳn là khi ấy “chiều tà ngẩn ngơ” đâu? Phải không chị. Chị đã rất khéo khi mượn hình ảnh “chiều tà” để gửi cái sự “ngẩn ngơ” của mình hôm nay cũng vào tuổi bóng xế của cuộc đời!

Mo cau rụng ở sau nhà
Anh làm phu kéo chiều tà ngẩn ngơ
Lối mòn cát bụi mịt mờ
Gập ghềnh sỏi đá bâng quơ tiếng cười

Chuỗi hồi ức về kỷ niệm xưa được tiếp nối với

Gió nghiêng gọi bước rong chơi
Về đâu phu kéo -Em ơi em à !
Em về...- Lên tận đồi xa
Ngắm chiều buông nắng, ngắm hoa tím mầu

Ở khổ thơ này có sự nối kết giữa quá khứ và hiện tại chung một câu hỏi của chủ thể anh: “ Về đâu phu kéo- Em ơi! Em à”. Không có câu trả lời của em khi ấy, có lẽ bởi còn đang mê mải với “Gió chiều gọi bước rong chơi”. Nên em không nghe thấy anh hỏi, hoặc giả do gió ngược chiều em không nghe và cứ để anh tự do làm những gì anh muốn. Chắc là vậy vì em vô tình, vì gió vô tình? hay tại anh? hoặc giả là tại em?. Tác giả để ngỏ câu trả lời về đâu? Nhưng bài thơ thì vẫn tiếp nối với:

“Em về…” nghe như trả lời câu hỏi em về đâu để anh kéo em về trên tầu mo cau ấy. Nhưng không phải? ở đây là em về hôm nay của thì hiện tại…dấu ba chấm để ở đây quả là đắt giá, khi chị trả lời, mà như không trả lời ai cả .Khiến người đọc phải dừng lại để nghỉ, sau một thời gian rất dài vậy. sau khi chị cho người đọc nghỉ ngơi rồi bây giờ thì hiện tại đã bật dậy trong câu :

“Ngắm chiều buông nắng ngắm hoa tím mầu” mà ngắm sau khi “Em về….lên tận đồi xa”. Em lên tận đồi xa có lẽ là em muốn đi tìm lại con đường”Ghập ghềnh sỏi đá bâng quơ” ngày xưa ấy.Nhưng mà thật buồn cho chị bởi chỉ có nỗi buồn và muôn vàn câu hỏi trong chị ngày về thôi! Bài thơ cùng chuỗi hồi ức vẫn tiếp diễn:

Mo cau ngày ấy nay đâu ?
Để người phu kéo chở sầu vào tim
Em xưa giờ biết sao tìm ?
Đành gom kỷ niệm bên thềm mà thương

Có lẽ Em đã lên tận đồi xa để tìm dư hương ngày cũ và tìm lại kỷ niệm ngày ấu thơ. Tìm được gì chị không nói! Chỉ có mạch thơ trầm lại cùng nỗi buồn vì ước gì tìm lại được thuở hai đứa chở nhau đi bằng cái tầu cau ấy,dẫu “gập ghềnh sỏi đá” và “bụi mịt mờ” nhưng sao thơ mộng và đáng yêu thế! Bây giờ nhìn mo cau rụng chỉ còn thấy nỗi ám ảnh mo cau này sẽ có “người phu kéo trở nỗi sầu vào tim”. Đấy là nhớ là nao lòng muốn tìm lại người phu kéo mà nghĩ vậy thôi . Nếu gặp lại, chàng cũng chẳng nỡ kéo nỗi sầu vào tim đâu?

Có lẽ chị đã ngồi rất lâu bên thềm nhà nhìn tầu mo cau hôm nay, để mà nhớ mà thương một tình bạn thuở ấu thơ trong sáng có vương vấn chút rung động đầu đời. Mà có lẽ cả hai chưa ai kịp nói với ai điều gì! Thì đã xa nhau cho đến ngày hôm nay. Đây là hai câu kết của chị:

Nhìn mo cau rụng vấn vương
Phải chi ngày đó con đường đừng xa…

Phải chi? Một sự tiếc nuối bây giờ để tô đẹp thêm kỷ niệm xưa phải không chị? Con đường gập ghềnh sỏi đá vẫn vậy nó hiện diện như bao năm qua với chiều dài ấy. Chỉ có con đường đời, đường duyên nợ nó dài hay ngắn mà thôi. Ngay cả cái sự cảm nhận ngắn hai dài này lại còn tùy thuộc vào mỗi con người mỗi hoàn cảnh nữa!

Viết tới đây tôi bỗng có một ước ao rất thật thế này: Khi mà "Em về..." 'Em ngắm chiều buông nắng ngắm hoa tím màu"! thì từ dưới chân "Đồi xa" kia vang lên tiếng hát của một "lãng tử " vừa trở về thăm quê cũ: 

Em ơi! Em ơi ! chuyện xưa cũ đâu có ngờ chia ly
Khi em vu quy, làm sao em chợt nghĩ, chuyện mo cau đáng gì !
Hỏi ai còn nhớ tên phu kéo mo cau
Chở rong cô khách nghèo
Nay đã hết rồi tuổi thơ tìm đâu..."(Người Phu Kéo Mo Cau-Vinh Sử)

Lời người con trai trong ca khúc đang trách cứ người tình của mình sang ngang..! 

Và tới đây tôi tin có lẽ không chỉ mình tôi đồng cảm với nỗi lòng tác giả khi viết Mo Cau!

Cám ơn Tác giả Trăng khuyết với bài thơ Mo Cau…! Đã cho tôi có cảm xúc để viết lên bài cảm nhận này. Mong rằng tác giả và bạn đọc hãy coi đây là tình cảm của riêng cá nhân tôi giành cho một bài thơ mà tôi đã đồng cảm.

Sài Gòn 7/11/2013

Huỳnh Xuân Sơn

Cảm Nhận Tác Phẩm Níu Thu Vào Mộng Của Tác Giả Trăng Khuyết

Cảm Nhận Níu Thu Vào Mộng .Của Tác giả Trăng Khuyết


Níu Thu Vào mộng

Ta níu chân thu ngủ dưới đồi
Bảo chiều giấu mặt cứ rong chơi
Mây đan cháy bỏng che màu nắng
Gió thổi ngẩn ngơ quyện sắc trời
Ngây ngất sương nghe hồn đất thở
Nồng nàn cây động lá rừng rơi
Dặn đông nho nhỏ đừng sang nhé !
Ta níu chân thu ngủ dưới đồi (Trăng Khuyết)

Bài thơ được tác giả viết theo thể  Đường Luật.với niêm, luật, vần, và bố cục chặt chẽ. Đối ngẫu trong thơ tương đối chuẩn, câu từ trau chuốt kỹ lưỡng. Một bài thơ tình mượt mà nhưng sâu sắc, nhẹ nhàng về câu chữ nhưng lại mang hàm ý diễn tả một cảm xúc thật đẹp…
Hai câu Đề mở ra cánh cửa để mời bạn đọc bước vào "khoảng đồi" thơ mộng của bài thơ

Ta níu chân thu ngủ dưới đồi
Bảo chiều giấu mặt cứ rong chơi

Tôi cứ thắc mắc rằng tại sao chị lại Níu chân Thu…và để “Ngủ dưới đồi”? Rồi lại phải “Bảo chiều giấu mặt” và “Cứ rong chơi” đi nhé! Một chiều thu thơ mộng chị tả thì tôi cảm nhận ngay được rồi, nhưng phải chăng còn ẩn ý gì chị giấu sau vỏ bọc Trời, Mây,nắng, Gió,cỏ cây… .Câu hỏi ấy đến sau khi tôi chợt nghĩ đến một ý tưởng mà có thể trùng với ý tác giả.Nhất là sau khi nghiền ngẫm thêm hai câu thực này nữa:

Mây đan cháy bỏng che màu nắng
Gió thổi ngẩn ngơ quyện sắc trời



Câu thực thứ nhất gợi thêm trí tò mò để vào câu thực thứ hai trong cặp đối này”.Gió thổi” đối với "Mây đan" và "quyện sắc trời" đối với "che màu nắng" đúng và thật đẹp, nhưng sao lại là Mây đan thì cháy Bỏng, còn Gió thổi thì lại Ngẩn ngơ, cộng với sự liên tưởng tới ý mà cặp câu Đề đặt ra “Ta níu chân thu ngủ dưới đồi" ...Ta ngủ mà phải bảo chiều giấu mặt cứ rong chơi, rồi khiến mây phải cháy bỏng và Gió thì ngẩn ngơ…Tôi đã và sẽ dùng cái quyền được suy diễn để suy luận. Vận dụng trí tưởng tượng đến với một cuộc sống tràn đầy tình yêu hạnh phúc,để cảm nhận mà tôi nghĩ đến, Ta ở đây là hai người chứ không chỉ có một…Cảm xúc này chỉ đến khi có hai người...Và khi viết tới đây tác giả chắc hẳn phải có một tâm hồn lãng mạn gấp nhiều lần tôi bây giờ.
Với suy nghĩ này tôi hân hoan bước vô thế giới của hạnh phúc lứa đôi,đi lên tới đỉnh mơ ước của tình yêu khi thăng hoa. Tâm hồn thơ mộng của những kẻ đang yêu, khát khao được yêu và họ đã được toại nguyện. Hai thân thể như lẫn vào nhau, và có lẽ hai tâm hồn họ cũng hòa vào một, khiến cho sương cũng phải ngây ngất khi nghe hồn đất thở và cây cũng cảm nhận được sự nồng nàn qua tiếng động mặc dù chỉ là tiếng động của lá rừng rơi thôi

Ngây ngất sương nghe hồn đất thở
Nồng nàn cây động lá rừng rơi

Ở hai câu Luận này chị dùng các cặp đối "ngây ngất" đối với "nồng nàn", "Sương nghe" với "Cây động" và "hồn đất thở" đối với "Lá rừng rơi"…Chị đã rất tài tình khi kết nên một nhịp thơ nghe như nó đang hổn hển, đang thì thào, đang rạo rực qua từng câu chữ.Tất cả hoà quyện với nhau tạo nên ý thơ chất chứa khối tình lãng mạn , phải chăng chị muốn diễn tả niềm hạnh phúc của lứa đôi... Mang theo bao nhiêu cảm xúc của tình yêu và tình thơ để đến với hai câu kết
Dặn đông nho nhỏ đừng sang nhé !
Ta níu chân thu ngủ dưới đồi

Thông thường khi mà cả tâm hồn lẫn thể xác hòa quyện vào một rồi thì tất cả không gian thời gian như ngừng lại...Mặc dù nó vẫn phải trôi đi theo lẽ tự nhiên .Thu đi thì đông ắt đến, sao lại phải dặn đông mà dặn nho nhỏ thôi là đừng sang nhé.
Biết là sẽ sang sao lại dặn nhỉ? Có lẽ tác giả muốn cái giây phút ngất ngây hạnh phúc đừng trôi qua, hãy đứng yên ở khoảnh khắc này! Để cho người được hưởng thụ tận hưởng trọn vẹn cảm xúc của tình yêu thăng hoa khi tận hiến.
Nếu như cảm nhận của tôi đúng, thì cảm xúc này sẽ không tới một lần .Nó sẽ lại tiếp diễn như một chuỗi nối tiếp nhau đến… vô cùng vô tận
Phải chăng tác giả cũng cùng suy nghĩ này nên chị đã viết bài thơ theo thể Đường luật Thủ vĩ ngâm-Câu cuối cũng là câu bắt đầu.
Và chị cũng muốn nói đó là Níu Thu vào trong Mộng thôi.Để nhắc cho tôi và bạn đọc thấy đây là một giấc mộng …nhưng với suy nghĩ của riêng tôi thì không hẳn là trong mộng đâu tác giả ơi! Chỉ là tôi chưa có dịp gặp gỡ để nghe tác giả kể về Mộng này ở đâu… Đồi Dạ Lan của nhà thơ Phạm Thiên Thư…hay Đồi trong Cỏ Hồng của Nhạc sĩ Phạm Duy? chắc chắn khi có dịp diện kiến tôi sẽ hỏi chị như vậy!

Cám ơn tác giả Trăng Khuyết với bài thơ có những câu từ trau chuốt, ý thơ , tình thơ lãng mạn rộng sâu ...Ở Níu Thu Vào Mộng điều mà tôi tâm đắc nhất đó là thơ Đường nhưng không gò bó, không cứng nhắc. Nó vẫn lả lướt nhẹ nhàng thanh thoát , uyển chuyển theo từng ý thơ, tình thơ được viết ra từ một tâm hồn có lẽ cũng bay bổng, lãng mạn không kém

Với tình cảm của một bạn đọc yêu thơ,tôi luôn muốn khám phá từng ẩn ý khuất sau những câu thơ bay bổng, những nét đẹp nhất của bài thơ mà tôi thấy đồng cảm...Với tấm tình đó khi gặp Níu Thu Vào Mộng diễn tả cái cảm xúc thăng hoa lồng lộng, đắm đuối và si mê…

Tôi đã cảm nhận được phần nào nên muốn đồng hành cùng với tác giả ...
Mong tác giả và bạn đọc hãy coi đây là tình cảm, là suy nghĩ một chiều từ cá nhân tôi dành cho vẻ đẹp của bài thơ Níu Thu Vào Mộng, Nếu có sự sai sót rất mong nhận được sự bao dung.

Sài Gòn mùa thu 2013
Huỳnh Xuân sơn